Rioolwater vervuild met PFAS, maar lozende bedrijven komen er voorlopig mee weg
Regionale overheden treden vrijwel niet handhavend op tegen lozingen met PFAS. De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant heeft de afgelopen twee jaar geen bedrijven beboet, maar is nog volop bezig het probleem te inventariseren. Waterschappen vinden PFAS terug in hun zuiveringsinstallaties, maar staan machteloos.
Ook Zuidoost-Brabant heeft volop te maken met PFAS; een verzamelnaam voor vervuilende chemische stoffen die amper afbreekbaar zijn in de natuur. Zo concludeerden onderzoekers van de Universiteit Utrecht al in september 2024. Ze keken onder meer hoeveel van de onafbreekbare stof in de rioolwaterzuivering (RWZI) belandt.
‘Met name de RWZI’s van Hapert en Tilburg lijken te maken te hebben met indirecte (niet-vergunde) lozingen van meerdere PFAS’, schreven ze. Daarbij wezen vermoedelijke boosdoeners aan: bedrijven in Bladel en Hapert die zich bezighouden met kunststoffen, metaal en coatings.
Hun rapport PFAS-bronnen in Nederland bevat een lijst met bedrijven die vermoedelijk PFAS gebruiken. Daaronder zijn bedrijven in Eindhoven, Asten, Someren, Helmond en Gemert. Ook in die gebieden lieten eerste meetgegevens zien dat er PFAS in het rioolwater zit.
Twee jaar na het verschijnen van het rapport is handhaving bij de vervuilers nog niet van de grond gekomen. Waterschappen missen in veel gevallen de bevoegdheid daartoe, laten woordvoerders van De Dommel en Aa en Maas weten. De meeste bedrijven lozen op de gewone riolering, die valt onder de gemeenten.
Alleen bij lozingen op beken en ander oppervlaktewater kunnen waterschappen in actie komen. Dat gebeurde de voorbije jaren één keer: Aa en Maas legde Defensie vorig jaar een dwangsom op van 20.000 euro per maand.
Bij vliegbasis De Peel liep drainagewater de beek in dat PFAS bevatte, afkomstig van eerder gebruikt blusschuim. Andere lozers zijn niet in beeld, aldus het waterschap.
Controles bij veertig bedrijven
Gemeenten, verantwoordelijk voor lozingen op het riool, werken op milieugebied samen in de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Die laat weten: „Van handhaving die ziet op PFAS-emissies is in de voorbije twee jaren geen sprake geweest.”
Dat wil niet zeggen dat de dienst stilgezeten heeft. Afgelopen twee jaar zijn bij 40 bedrijven controles geweest, vrijwel allemaal metaalbedrijven. Die gebruiken vaak PFAS-houdende coatings.
Een aantal van hen moet aantonen hoe ze de PFAS in hun productieproces gaan vervangen. Bovendien zijn honderden bedrijven gevraagd naar informatie over mogelijk PFAS-gebruik. Vaak weten bedrijven volgens de omgevingsdienst zelf niet dat ze PFAS uitstoten.
„De nadruk ligt in eerste instantie op preventie”, licht een woordvoerder toe. „Maar de grootste uitdaging ligt momenteel in het opbouwen van een betrouwbaar beeld. Dat is een noodzakelijke stap om PFAS gerichter en effectiever aan te pakken.”
Bron: Ed.nl
